మాజీ సీఎం నాదెండ్ల ఇకలేరు

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ఒక ప్రత్యేక ముద్ర వేసిన మాజీ ముఖ్యమంత్రి నాదెండ్ల భాస్కరరావు (90) బుధవారం ఉదయం తుదిశ్వాస విడిచారు. గత కొంతకాలంగా వృద్ధాప్య సమస్యలు మరియు అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆయన, నగరంలోని కాంటినెంటల్ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మరణించారు. ఆయన మృతితో తెలుగు రాష్ట్రాల రాజకీయాల్లో ఒక శకం ముగిసినట్లయింది.

నాదెండ్ల భాస్కరరావు పార్థివ దేహాన్ని అభిమానులు, రాజకీయ ప్రముఖుల సందర్శనార్థం జూబ్లీహిల్స్‌లోని ఆయన స్వగృహంలో ఉంచారు. ఆయన గతంలో వ్యక్తం చేసిన కోరిక మేరకు, గురువారం (ఏప్రిల్ 23, 2026) మధ్యాహ్నం 4 గంటలకు పంజాగుట్టలోని హిందూ శ్మశానవాటికలో అంత్యక్రియలు నిర్వహించనున్నట్లు కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు.

1935 జూన్ 23న గుంటూరులో జన్మించిన నాదెండ్ల, ఉస్మానియా యూనివర్శిటీలో లా గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసి న్యాయవాదిగా కెరీర్ ప్రారంభించారు. 1978లో తొలిసారి అసెంబ్లీలోకి అడుగుపెట్టిన ఆయన, అనతి కాలంలోనే ఉమ్మడి రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక నేతగా ఎదిగారు. మర్రి చెన్నారెడ్డి, అంజయ్య వంటి ఉద్ధండుల మంత్రివర్గాల్లో ఆయన పనిచేశారు.

తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP) ఆవిర్భావంలో నాదెండ్ల పాత్ర మరువలేనిది. ఎన్టీ రామారావుతో కలిసి పార్టీ స్థాపనలో కీలక భూమిక పోషించిన ఆయన, 1983లో టీడీపీ అధికారంలోకి వచ్చాక ఆర్థిక శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. అయితే, 1984లో చోటుచేసుకున్న రాజకీయ పరిణామాలు భారత రాజకీయ చరిత్రలోనే నిలిచిపోయాయి.

ఎన్టీఆర్ వైద్య చికిత్స కోసం అమెరికా వెళ్లిన సమయంలో, కాంగ్రెస్ మద్దతుతో నాదెండ్ల భాస్కరరావు ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఇది అప్పట్లో పెను సంచలనం సృష్టించింది. సరిగ్గా 31 రోజుల పాటు ఆయన సీఎంగా కొనసాగారు. ఆ తర్వాత ఎన్టీఆర్ చేపట్టిన ‘ధర్మయుద్ధం’ పోరాటంతో ఆయన తిరిగి పదవిని కోల్పోవలసి వచ్చింది.

కేవలం రాష్ట్ర రాజకీయాలకే పరిమితం కాకుండా, 1998లో ఖమ్మం నుంచి ఎంపీగా గెలిచి పార్లమెంట్‌లో అడుగుపెట్టారు. ఆయన కుమారుడు నాదెండ్ల మనోహర్ ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రిగా కొనసాగుతున్నారు. నాదెండ్ల మృతి పట్ల పలువురు రాజకీయ ప్రముఖులు సంతాపం వ్యక్తం చేస్తూ, ఆయన కుటుంబానికి ప్రగాఢ సానుభూతిని తెలిపారు.