దేశవ్యాప్తంగా వేగంగా పెరుగుతున్న ‘డిజిటల్ అరెస్ట్ స్కామ్’పై తక్షణ జాతీయ స్థాయి చర్య అవసరమని సుప్రీం కోర్టు స్పష్టం చేసింది. సుమోటు పిటిషన్గా తీసుకున్న ఈ అంశంపై, ఇప్పటివరకు నమోదైన అన్ని డిజిటల్ అరెస్ట్ FIRలను సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI)కి బదిలీ చేయాలని ఆదేశించింది. ఈ మోసకేసులన్నింటినీ దర్యాప్తు చేసే సంపూర్ణ అధికారాన్ని సీబీఐకి ఇచ్చింది.
CJI సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్యా బాగ్చీ బెంచ్ వినిపించిన ఆదేశాల్లో ముఖ్యంగా—సైబర్ మోసాలకు ఉపయోగించిన బ్యాంక్ ఖాతాలు గుర్తించినప్పుడు, సంబంధిత బ్యాంకు అధికారుల పాత్రను సీబీఐ విచారించవచ్చని స్పష్టం చేసింది. మోసపూరిత ఉద్దేశంతో ఓపెన్ చేసిన ఖాతాలపై, అవసరమైతే అవినీతి నిరోధక చట్టం కింద విచారణ చేసేందుకు కూడా సీబీఐకి స్వేచ్ఛ ఉందని కోర్టు తెలిపింది.
సుప్రీం కోర్టు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు నోటీసు ఇచ్చి—సైబర్ నేరాలకు సంబంధించిన అనుమానాస్పద ఖాతాలను గుర్తించడం, అక్రమ డబ్బును ఫ్రీజ్ చేయడం కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), మెషిన్ లెర్నింగ్ (ML) వ్యవస్థలు ఎప్పుడు అమల్లోకి వస్తాయో వివరించాలని ఆదేశించింది. బ్యాంకింగ్ రంగంలో మోసాల గుర్తింపులో AI వ్యవస్థలు కీలక బలం కావాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ ఇంటర్మీడియరీ రూల్స్ 2021 కింద పనిచేసే అధికారులంతా సీబీఐకి పూర్తి సహకారం అందించాలని కోర్టు ఆదేశించింది. సాధారణ అనుమతి ఇవ్వని రాష్ట్రాలు—వెస్ట్బెంగాల్, తమిళనాడు, కర్ణాటక, తెలంగాణ—డిజిటల్ అరెస్ట్ స్కామ్కు సంబంధించిన కేసుల్లో ప్రత్యేక అనుమతి ఇవ్వాలని కూడా సూచించింది. అవసరమైతే ఇంటర్పోల్ సహాయం కూడా తీసుకోవచ్చని పేర్కొంది.
డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ టెలికమ్యూనికేషన్స్—ఒకే వ్యక్తి పేరుతో ఎన్నో సిమ్ కార్డులు ఇష్యూ అవుతున్న సమస్యపై సమగ్ర ప్రతిపాదన ఇవ్వాలని సూచించింది. సైబర్ నేరాల కోసం సిమ్ కార్డుల దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకునే స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు టెలికాం కంపెనీలకు జారీ చేయాలని కోర్టు తెలిపింది.
దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు సైబర్ క్రైమ్ సెంటర్లను వేగంగా ఏర్పాటు చేయాలని కోర్టు ఆదేశించింది. ఎక్కడైనా అడ్డంకులు ఉంటే కోర్టును సమాచారం చేయాలని సూచించింది. సైబర్ క్రైమ్ కేసుల్లో స్వాధీనం చేసిన మొబైల్ ఫోన్ల నుండి రికవర్ చేసిన డేటాను తప్పనిసరిగా కాపాడాలన్నారు. IT చట్టం 2021 కింద నమోదైన FIRలను సీబీఐకి బదిలీ చేయాలని అన్ని రాష్ట్రాలు, యుటీలకు ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి. వృద్ధులు సహా బాధితుల కేసులన్నీ సమగ్రంగా దర్యాప్తు చేయాలని స్పష్టం చేసింది.