Budget 2026:పది ముఖ్యమైన అంశాలు

ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ కేంద్ర బడ్జెట్‌ 2026ను ప్రవేశపెట్టారు.ఆమె బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టడం ఇది 9వ సారి కాగా ఈ బడ్జెట్‌లో ఆర్థిక క్రమశిక్షణను పాటిస్తూ, మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతికత, మధ్యతరగతి పన్ను రాయితీలపై దృష్టి సారించిన వేగవంతమైన అభివృద్ధి రోడ్‌మ్యాప్‌ను ఆమె వివరించారు.

బడ్జెట్‌లో 10 కీలక అంశాలు ఇవే:

1. భారీ క్యాపెక్స్ పెంపు
   FY27 కోసం ప్రభుత్వం మూలధన వ్యయాన్ని రూ.12.2 లక్షల కోట్లుకు పెంచింది. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 9% పెరుగుదల. రోడ్లు, రైల్వేలు, పోర్టులు వంటి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ఇది తోడ్పడనుంది.
2. ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) 2.0
   మొదటి దశ విజయాన్ని కొనసాగిస్తూ, రూ.40,000 కోట్లతో ISM 2.0 ప్రారంభించారు. చిప్ తయారీ పరికరాలు, పదార్థాలు, పూర్తి స్థాయి డిజైన్, స్వదేశీ ఐపీ అభివృద్ధి దీనిలో భాగం.
3. హైస్పీడ్ రైల్ కారిడార్లు
   జాతీయ లాజిస్టిక్స్‌ను మెరుగుపర్చేందుకు 7 హైస్పీడ్ రైల్ కారిడార్లు ప్రతిపాదించారు. ముఖ్య మార్గాల్లో ముంబై–పుణే, హైదరాబాద్–పుణే, ఢిల్లీ–వారణాసి, చెన్నై–బెంగళూరు ఉన్నాయి.
4. విద్య, ప్రయాణంపై పన్ను రాయితీ
   విదేశీ టూర్ ప్యాకేజీలు, విద్యా/వైద్య రిమిటెన్సులపై TCSను 5–20% నుంచి 2%కు తగ్గించారు. ఇది మధ్యతరగతికి ఊరటనిస్తుంది.
5. కొత్త ఇంటిగ్రేటెడ్ టెక్స్‌టైల్ ప్రోగ్రాం
   టెక్స్‌టైల్ క్లస్టర్ల ఆధునికీకరణ కోసం సమగ్ర పథకం. సహజ, కృత్రిమ ఫైబర్లలో స్వయం సమృద్ధికి నేషనల్ ఫైబర్ స్కీమ్, భారీ స్థాయి స్కిల్లింగ్‌కు సమర్థ్ 2.0 ఉన్నాయి.
6. డిజిటల్ & ఏఐ ఇన్నోవేషన్ – “భారత్ విస్తార్”
   వ్యవసాయ అగ్రి-స్టాక్‌తో అనుసంధానించే బహుభాషా ఏఐ టూల్ ‘భారత్ విస్తార్’ను ప్రకటించారు. రైతులకు స్థానిక భాషల్లో డేటా ఆధారిత సూచనలు అందిస్తాయి.
7. ఆరోగ్యం & వెల్‌నెస్ మౌలిక సదుపాయాలు
   దేశవ్యాప్తంగా 1,000 క్లినికల్ ట్రయల్ సైట్లు, మూడు కొత్త ఆల్ ఇండియా ఆయుర్వేద సంస్థలు, అలాగే మెడికల్ టూరిజం కోసం ఐదు ప్రాంతీయ హబ్‌లు ప్రతిపాదించారు.
8. “షీ-మార్క్” & “షీ మార్ట్స్”
   మహిళలకు రుణాలను సులభం చేయడానికి షీ-మార్క్ సర్టిఫికేషన్, స్థానిక ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ కల్పించేందుకు షీ మార్ట్స్ ఏర్పాటు.
9. ఆర్థిక లోటు & 16వ ఆర్థిక సంఘం
   రాష్ట్రాలకు 41% పన్ను వాటాను కొనసాగిస్తూ, FY27లో **ఆర్థిక లోటును జీడీపీకి 4.3%గా నిర్ణయించారు.
10. బయోఫార్మా శక్తి & రేర్ ఎర్త్ కారిడార్లు
    రూ.10,000 కోట్లతో బయోఫార్మా శక్తి పథకం ప్రారంభించారు. కీలక ఖనిజాల సరఫరా భద్రత కోసం ఒడిశా, కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడులో రేర్ ఎర్త్ కారిడార్లు అభివృద్ధి చేయనున్నారు.